De deurbel gaat, we rennen de gang in: 'Wie het eerste bij de deur is'. Misschien is het oma, zomaar opeens uit Amsterdam.
'Er staat een meneer met een koffer voor de deur'. Het is een aardige meneer, met een zondags pak aan, die vraagt of 'baas thuis is'. Mijn vader loopt de gang in en even later zitten mijn zus en ik ademloos te kijken naar een geopende koffer. Mijn vader krijgt een waterpijp, mijn moeder slofjes en wij een zacht soort snoepjes. De meneer maakt zich zichtbaar zorgen of de cadeaus die hij tijdens zijn vakantie in zijn vaderland heeft aangeschaft wel in de smaak vallen. Maar mijn vader lost dit probleem op, door op de hem bekende wijze zijn Turkse medewerker het hemd van het lijf te vragen over de waterpijp en hem om een demonstratie te verzoeken. De man straalt om de oprechte belangstelling en neemt de uitgedeelde complimenten, alsmede de dankbare blikken van de twee kinderen met hun volle mond, opgelucht in ontvangst. Wij willen na afloop graag weten of er nog meer van die aardige Turkse meneren bij papa werken.
Deze gebeurtenis uit 1970 was mijn eerste kennismaking met wat we nu allochtonen of biculturelen noemen. Net als deze Turkse gastarbeider, werkzaam in het magazijn van de Philips Phonografische Industrie in Baarn, kwamen veel Turkse mannen en later hun gezinnen eind jaren zestig en begin jaren zeventig naar Nederland. Wat waren hun drijfveren, hoe voelde zij zich hier, ver van huis en haard? Wanneer kwamen hun vrouw en kinderen over en hoe verging het ze hier?
In de vijfdelige tv-documantaire Veerboot naar Holland portretteert Fidan Ekiz (34), die werkzaam is als redacteur bij Pauw & Witteman, haar ouders en hun vrienden die in de jaren zeventig naar Nederland kwamen als gastarbeiders. Het is een familie-epos en migrantengeschiedenis ineen geworden. Allerlei thema's komen in de vijf afleveringen aan bod: de aankomst in Nederland, de ontmoeting met de lokale bevolking, maar ook zaken als problemen in het huwelijk en drankverslaving, en het ontstaan van de hechte Turkse gemeenschap.
Ekiz hoopt dat de serie iets bijdraagt aan het begrip van de autochtone Nederlanders voor hun Turkse buren. Want het is volgens haar vreemd dat we nog steeds zo weinig over elkaar weten. Kijken dus!
De eerste aflevering kunt u zien aanstaande donderdag 21 april op Nederland 2 om 21.25 uur. Zie ook http://veerboot.vara.nl/Over-Veerboot-naar-Holland.9035.0.html
